Maatiin wantoota jireenya keessatti baay’ee barbaachisan keessaa tokko. Sirni godaansa Ameerikaa maatiin deebi’ee walitti dhufee waliin akka turu carraa kenna. Hiriyaa gaa’elaa, ijoollee yookaan miseensota maatii biroo Ameerikaa fiduu barbaadda taanaan, godaansi maatii egeree waliin ijaaruuf daandii kenna. Adeemsi isaa walxaxaa fakkaatus, namoota wal jaallatan walitti hidhuuf qophaa’e; kana raawwachuuf daandii seeraa ni jira.

Abukaatoon godaantotaa muuxannoo qabu tarkaanfiiwwan seeraa salphisa. Iyyannoo qopheessuu irraa hanga galmeewwan barbaachisan hundi sirrii ta’uu mirkaneessuutti, abukaatoon kutannoo qabu harkifannaa hambisuuf fi adeemsa sirreessuuf si gargaara. Viizaa maatii yookaan jireenya dhaabbataa namoota jaallattuuf gaafachaa jirta taanaan, kophaa kee keessa darbuu hin qabdu. Waliin hojjennee maatii kee walitti dhiheessuu fi egeree caalu waliin ijaaruu dandeenya.

Sagantaan Deferred Action for Childhood Arrivals (DACA) dargaggoota ijoollummaatti Ameerikaa fidaman hedduuf abdii kenneera; sodaachisummaa biyyattii keessaa ari’amuu malee jiraachuu, hojjechuu fi barachuu dandeessiseera. Egereen DACA rakkoolee qabaatus, Dreamers jireenya tasgabbaa’aa Ameerikaa keessatti akka ijaaranii fi hawaasa isaanii akka gargaaran daandii barbaachisaa ta’ee itti fufa. Odeeffannoo hordofuu fi yeroo barbaachisutti tarkaanfii fudhachuun eegumsi akka itti fufu barbaachisaa dha.

Abukaatoon godaantotaa muuxannoo qabu walxaxiinsa DACA haaromsuu keessa si qajeelcha yookaan filannoowwan godaansaa biroo siif jiran qorata. Iyyannoon kee sirrii ta’ee yeroo isaatti akka dhihaatu gargaara; kunis haala seeraa kee eeggachuu fi abjuu kee hordofuuf carraa gaarii siif kenna. Wanti hin mirkanoofne jiraatus abdii ni jira; qajeelfama seeraa sirriin egeree kee Ameerikaa keessatti cimsuuf tarkaanfii fudhachuu dandeessa.

Lammummaa argachuun abjuu lammii Ameerikaa ta’uu raawwachuuf tarkaanfii guddaa dha; carraa fi eegumsa haaraa kenna. Daandiin isaa walxaxaa fakkaatus, godaantota Ameerikaa keessa jiraatanii gumaachan hedduuf abdii qaba. Lammummaan mirga sagalee kennuu, hojii mootummaa federaalaa argachuu fi biyya mana kee jettee waamtu keessaa qaama dhaabbataa ta’uu mirkaneessa.

Abukaatoon godaantotaa beekumsa qabu iyyannoo lammummaa sirrii fi guutuu ta’e dhiheessuuf si qajeelcha. Ragaa jireenyaa agarsiisuu irraa hanga qormaata lammummaa darbuutti ulaagaalee hunda guutuuf si wajjin hojjeta; dogoggora harkifannaa yookaan rakkoo fidus hambisa. Gargaarsa seeraa sirriin lammummaan Ameerikaa dhugoomuu danda’a, siifi maatii keetiif carraa haaraa fi egeree nageenya qabu kenna.

K-1 Fiancé Visa namoota jireenya waliin Ameerikaa keessatti jalqabuuf karoorfataniif tarkaanfii gammachiisaa dha. Viizaan kun lammii Ameerikaa nama fuudhu yookaan heerumtuuf jedhu biyyatti fiduu dandeessisa, erga dhufee guyyaa 90 keessatti gaa’ela raawwachuuf. Adeemsi isaa tarkaanfii hedduu qabaatus, namoota jireenya gaa’elaaf qophaa’aniif boqonnaa haaraa abdii qabu bana.

Abukaatoon godaantotaa beekumsa qabu galmeewwan sirreessuudhaan fi rakkoolee mudachuu danda’an dursanii furuu dhaan adeemsi K-1 akka salphatu gargaara. Hariiroon dhugaa ta’uu mirkaneessuu irraa hanga af-gaaffii viizaaf qophaa’uutti ulaagaalee keessa si qajeelcha. Qajeelfama seeraa sirriin dhimma godaansaa keessan of eeggannoo fi bu’a qabeessummaan akka qabamu beektanii egeree keessan irratti xiyyeeffachuu dandeessu.

Haala seeraa jireenyaa jijjiiruun namoonni Ameerikaa keessa jiran biyyattii osoo hin ba’in jireenya dhaabbataa, jechuunis green card, akka gaafatan dandeessisa. Kun karaa maatii wabii ta’u, hojii yookaan ramaddiiwwan ulaagaa guutan biroo Ameerikaa mana dhaabbataa godhachuu barbaadaniif carraa abdii qabu dha. Adeemsi walxaxaa fakkaatus, egeree kee Ameerikaa keessatti cimsuuf tarkaanfii guddaa dha.

Abukaatoon godaantotaa muuxannoo qabu iyyannoon kee haala gaariin akka adeemsifamu gargaara. Galmeewwan barbaachisan dhiheessuu irraa hanga af-gaaffiiwwaniif qophaa’uutti tarkaanfii hunda si qajeelcha; harkifannaa fi rakkoo hambisuuf wanta hunda sirreessa. Gargaarsa sirrii argachuun dhimma kee of eeggannoon akka qabamu beektu, gara jireenya dhaabbataatti ofitti amanamummaadhaan deemta.

Temporary Protected Status (TPS) namoota biyya haala adda ta’e, akka waraanaa, balaa uumamaa yookaan rakkoo guddaa biraa keessa jirtu irraa dhufaniif nageenyaa fi eegumsa kenna. TPS namoota ulaagaa guutan Ameerikaa keessa yeroo murtaa’eef sodaachisummaa ari’amuu malee akka turan, akka hojjetanii fi maatii isaanii akka gargaaran dandeessisa. Haalli biyya dhalootaa isaanii hin mirkanoofne yeroo ta’u gargaarsa barbaachisaa fi jireenya tasgabbaa’aa ijaaruuf carraa kenna.

Adeemsi TPS walxaxaa fakkaachuu danda’a; garuu abukaatoon godaantotaa muuxannoo qabu iyyannoo sirrii yeroo isaatti dhiheessuuf si gargaara. Ulaagaa kee ibsa, haaromsa irratti gargaara, furmaata yeroo dheeraaf turu barbaadda taanaan filannoowwan godaansaa biroo qorata. TPS abdii fi eegumsa kenna; qajeelfama seeraa sirriin carraa kana egeree caalu ijaaruuf itti fayyadamuu dandeessa.